Projectinformatie

De Schijn: water krijgt vaste grond

De Schijn is de verzamelnaam van twee Antwerpse rivieren: de Kleine Schijn en de Grote Schijn. De Schijn stroomt in Antwerpen grotendeels ondergronds in kokers, vandaar de benaming 'overwelfde Schijn'. Dat gebeurt in grote lijnen vanaf Schijnpoort tot het gebied Muisbroek in Ekeren. 

In het project wordt een gedeelte van de kokers afgesloten, een ander gedeelte zal fungeren als bufferbekken. Twee nieuwe vijzelgemalen (een soort pompstation) vijzelen het water over naar het Lobroekdok en naar het Albertkanaal. De werken aan de Schijn worden ter voorbereiding van de Oosterweelverbinding uitgevoerd. De ingrepen vermijden dat bij de werken in de zone van het Lobroekdok en het Albertkanaal de kokers van de Schijn beschadigd raken.

 

Eigen functie en werking voor delen van de Schijn

Door het afsluiten van de kokers van de Schijn krijgen enkele delen van de huidige kokerstructuur een eigen functie en een aparte werking.

 

Tussen Lobroekdok en IJskelder

In het gedeelte tussen het Lobroekdok en de IJskelder wordt de koker van de Schijn volledig buiten dienst gesteld. Aan het Lobroekdok wordt een vijzelgemaal gebouwd om het water van de Schijn naar het Lobroekdok te pompen. Van daaruit kan het water naar het Albertkanaal stromen. Het vijzelgemaal telt 4 vijzels met telkens een debiet van 2 m³ per seconde.  

 

Tussen IJskelder en knooppunt E19/A12

De koker tussen de IJskelder en de knoop E19/A12 blijft behouden als bufferbekken met een opslagcapaciteit van ruim 42.000 m³. Bij zware regenval of hoge waterstand loopt het teveel aan water uit Merksem en Ekeren in deze koker. Zo verbetert de waterhuishouding in deze gebieden. Aan het RWZI Merksem, in het gebied IJskelder, wordt een tweede vijzelgemaal gebouwd om de kokers leeg te pompen naar het Albertkanaal. Ook hier telt het vijzelgemaal vier vijzels met telkens een debiet van 2 m³ per seconde.  

 

Aan knooppunt E19/A12

Op het einde van de bufferkoker wordt een beweegbare schuif geplaatst. Deze schuif zal, indien nodig, open of dicht geschoven worden om water uit de Laarse Beek in de bufferkoker te laten en over te pompen, of om het water uit de koker natuurlijk te laten afwateren naar Ekeren.

De keuze voor een vijzelgemaal, een type van pompstation

Een vijzelgemaal is vergelijkbaar met een pompstation maar werkt, in plaats van met een pompsysteem, met grote schroeven die het water opwaarts verplaatsen. Per gemaal zijn er vier vijzels voorzien. Deze hoeven niet alle tegelijkertijd te werken. Afhankelijk van de noodzaak wordt er beslist hoeveel vijzels werken en met welke snelheid ze water verzetten. Bij pompsystemen is er enkel de keuze tussen pompen en niet pompen.

Vijzelgemalen zijn visvriendelijker. Vissen kunnen zich via de schroefstructuren naar een hoger peil verplaatsen, wat bij andere pompsystemen niet het geval is. Het vijzelgemaal aan het Lobroekdok voorziet nog bijkomende maatregelen zodat vissen zich ook in de andere richting kunnen verplaatsen.